علاج : اگر گرى چشم و رمد باهم بودند ، اول رمد را علاج كن و آنگاه به سراغ گرى بشتاب ! اما نبايد به كلى دست از معالجهء گرى بردارى . همچنين اگر دو حالت بيمارى باهم بودند ، كدام شديدتر است ، اول آن را معالجه كن ! اگر قرحه و آماس بود ، در درجهء اول نكند داروى تند و شديد استعمال كنى ! ! مگر اينكه به آرامى و نرمى خارش را تسكين دهى ، و گرنه درد شديد از دوا برخيزد . در درجهء دوم و سوم ، يا بايد نشتر زنى يا با داروهاى حك‌كننده مانند : كف دريا و به‌ويژه كفى را كه آن را « قاشورا » گويند . برگ انجير يا شادنه و زعفران و مارقشيشا ( مرغش ) را شياف كن و آن را حك بنماى ! تا در نخستين مرحله است ، علاجش تخليه و رگ زدن است . حتى اگر در ماه دو دفعه انجام گيرد خوب است . بعد از خون‌گيرى عمومى ، خون از گوشه‌هاى چشم بگير ! زياد حمام رفتن خوب است . بايد بيمار از گرد و غبار و فرياد بلند سر دادن پرهيز كند ، دكمه‌ها را تندتند نبندد ، يقهء پيراهن تنگ نباشد ، از خشم زياد بپرهيزد ، زياد حرف نزند ، تند سر بر بالين نچسباند ، زياد بر سجده نماند ، از هرچه مواد را به سوى بالا مىبرد و به رخساره مىرساند ، پرهيز كند . در ابتدا شياف « سرخ نرم » و بعدا شياف « سبز نرم » بگذار ! اگر قوىتر بود ، شيافها را تندتر كن ! « طرخماطيقون » و سرمهء « ارسطراطس » ، شياف زعفران به كار ببر ! زهرهء بز و زهرهء خوك ، نشادر ، سوختهء مس و زاج سفيد ، خوبند . داروهاى نافع در اين بيمارى به قرار زيرند : نسخهء اول : كهربا يك جزء ، پوستهء نازك مس دو جزء ، در عسل معجون شود . و يا يك جزء الوا با نيم جزء نشادر با عسل عجين شود . نسخهء دوم : سوختهء مس شانزده مثقال ، فلفل هشت مثقال ، جوش كوره چهار مثقال ، مرّ و زعفران هريك دو مثقال ، زنگار پنج مثقال ، صمغ عربى بيست مثقال . همهء اينها را باهم در آب قدومه يا آب باران مىكوبند . فصل هفدهم بادكردگى ( انتفاخ ) و آن عبارت است از ورم سرد همراه خارشى كه آن هم چندين حالت دارد : يا باد چيره گشته يا زائدهء بلغم رقيق ، يا زائدهء آبى ، يا زائدهء سودايى است . اگر از باد است ، ناگاه آيد و به سوى گوشهء چشم كشيده مىشود . تو گويى مگس آن را گزيده است . در تابستان و براى پيران رخ مىدهد و پلك را سنگين نمىكند . بلغمى ، سردتر و سنگين‌تر است و اگر با انگشت فشار دهى اثرش مىماند .